16 listopada 2026
Jak przygotować System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji na potrzeby KSC?


System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI) to nie zbiór polityk i procedur, lecz sposób zarządzania ryzykiem, wdrażania zabezpieczeń i kontroli ich skuteczności. Znowelizowana ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC) nakłada obowiązki w tym zakresie na podmioty kluczowe i ważne. Organizacja musi więc nie tylko ustanowić zasady bezpieczeństwa, ale także wykazać, że stosuje je w praktyce.
Od czego zacząć budowę SZBI pod KSC?
Budowę SZBI należy rozpocząć od określenia jego zakresu, struktury odpowiedzialności i zasad zarządzania bezpieczeństwem informacji.
Pierwszym krokiem jest formalnie zatwierdzony zakres SZBI, wskazujący objęte nim procesy biznesowe, systemy, zasoby i jednostki organizacyjne. Następnie kierownictwo zatwierdza nadrzędną politykę bezpieczeństwa informacji, wyznacza właściciela SZBI i przypisuje odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem oraz wdrażanie zabezpieczeń.
Potrzebne są również budżet na realizację działań i rejestr wymagań prawnych oraz regulacyjnych.
Dokumentacja ta stanowi punkt wyjścia do dalszych prac. Powinna umożliwiać ustalenie, kto podejmuje decyzje dotyczące bezpieczeństwa, kto odpowiada za ich wykonanie i jak organizacja nadzoruje realizację przyjętych zasad.
Jak przeprowadzić analizę ryzyka w SZBI?
Analiza ryzyka powinna obejmować procesy biznesowe, wspierające je aktywa oraz zagrożenia dla poufności, integralności i dostępności informacji.
Punktem wyjścia jest mapa procesów biznesowych, uwzględniająca ich krytyczność, zależności i właścicieli. Na tej podstawie organizacja opracowuje rejestr aktywów informacyjnych z klasyfikacją danych oraz inwentaryzuje zasoby techniczne, personel i dostawców.
Kolejny etap to przyjęcie metodyki oceny ryzyka, określającej kryteria, skale prawdopodobieństwa i wpływu oraz progi akceptacji. Wyniki trafiają do rejestru ryzyk, a decyzje o ich ograniczeniu, unikaniu, przeniesieniu lub akceptacji – do planu postępowania z ryzykiem.
Szczególne znaczenie ma udokumentowana akceptacja ryzyka rezydualnego przez uprawnionych właścicieli ryzyka. Zasady eskalacji do kierownictwa powinny wynikać z przyjętego modelu zarządzania. Takie zapisy pozwalają wykazać, kto podjął decyzję o tolerowaniu określonego ryzyka.
Jakie zabezpieczenia musi obejmować SZBI?
SZBI powinien obejmować zabezpieczenia organizacyjne i techniczne dostosowane do wyników analizy ryzyka oraz obowiązków wynikających z KSC. Każdy obszar powinien przechodzić cykl: analiza zagrożeń, wdrożenie środków ochrony i weryfikacja ich skuteczności.
Tożsamość, ludzie i bezpieczeństwo fizyczne
Zarządzanie dostępem obejmuje zasadę minimalnych uprawnień, kontrolę kont uprzywilejowanych i stosowanie uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA) w odpowiednim zakresie. Uprawnienia wymagają regularnych przeglądów, a zbędne dostępy – usunięcia.
Ochrona obejmuje również fizyczny dostęp do infrastruktury oraz bezpieczeństwo personelu: odpowiednią weryfikację pracowników, szkolenia i program podnoszenia świadomości zagrożeń.
Infrastruktura, podatności i monitoring
Organizacja powinna regularnie identyfikować podatności, zarządzać aktualizacjami i kontrolować konfigurację systemów. Oprogramowanie bez wsparcia producenta wymaga oceny ryzyka i wdrożenia odpowiednich zabezpieczeń kompensujących.
Bezpieczeństwo sieci obejmuje segmentację, kontrolę ruchu i ochronę zdalnego dostępu. Uzupełniają je szyfrowanie danych, zarządzanie kluczami kryptograficznymi i odpowiednie standardy komunikacji, np. TLS.
Monitoring polega na gromadzeniu i analizowaniu zdarzeń bezpieczeństwa. Narzędzia SIEM, EDR i NDR wspierają wykrywanie zagrożeń, a całodobowa obsługa alertów pozwala szybciej reagować na nieprawidłowości.
Ciągłość działania i bezpieczeństwo procesów IT
Podstawą ciągłości działania jest analiza wpływu na biznes (BIA), określająca krytyczne usługi i skutki ich niedostępności. Na jej podstawie ustala się parametry RTO i RPO oraz przygotowuje plany BCP i DRP.
Skuteczność planów należy regularnie weryfikować podczas testów odtwarzania, dokumentując ich wyniki i wykryte problemy.
SZBI obejmuje również bezpieczne wytwarzanie oprogramowania, testowanie zabezpieczeń i kontrolę zależności. Zmiany w systemach wymagają oceny ryzyka, odpowiedniego zatwierdzenia oraz planu wycofania.
Zarządzanie incydentami i łańcuchem dostaw
System obejmuje także obsługę i dokumentowanie incydentów oraz ocenę ryzyka związanego z dostawcami i usługami chmurowymi.
Oba obszary wymagają określenia odpowiedzialności, procedur i sposobów kontroli. Ich szczegółowe wdrożenie omawiamy w osobnych materiałach poświęconych KSC.
Masz dokumentację SZBI. Czy masz również dowody, że system działa?
Tenesys pomoże Ci ocenić obecny stan SZBI i ustalić, które wymagania KSC wymagają dodatkowych działań.Analiza luk i audyt zgodności z KSC pozwolą zidentyfikować braki w procesach, zabezpieczeniach i dokumentacji oraz opracować plan naprawczy z priorytetami. Dzięki temu organizacja może skupić zasoby na obszarach, które wymagają poprawy.
Jakie dokumenty i dowody potwierdzają działanie SZBI?
Działanie SZBI potwierdzają dokumenty określające zasady bezpieczeństwa oraz zapisy dowodzące ich stosowania.
Do pierwszej grupy należą polityki, metodyka oceny ryzyka i procedury operacyjne. Druga obejmuje rejestry, logi systemowe, raporty z testów oraz protokoły przeglądów.
Przykładowo audytor może porównać politykę zarządzania dostępem z historią zmian w systemie IAM, wynikami przeglądów uprawnień i potwierdzeniami ich odebrania.
Podobnie plan odtwarzania po awarii powinien mieć odzwierciedlenie w raportach z testów. Procedurę zarządzania podatnościami potwierdzają natomiast rejestry wykrytych luk, przypisane zadania i wyniki ich usunięcia.
Dowód audytowy powinien pozwalać ustalić, jakie działanie wykonano, kiedy, przez kogo i z jakim rezultatem.
Jak utrzymywać i doskonalić SZBI po wdrożeniu?
Utrzymanie SZBI wymaga cyklicznej oceny skuteczności zabezpieczeń, audytów wewnętrznych, przeglądów zarządzania i działań korygujących.
Organizacja powinna monitorować mierzalne wskaźniki skuteczności, np. czas usuwania podatności, terminowość odbierania uprawnień czy wyniki testów odtwarzania. Dane te pozwalają identyfikować odstępstwa i oceniać postępy.
Program audytów wewnętrznych służy weryfikacji zgodności procesów z przyjętymi zasadami i wymaganiami regulacyjnymi. Wyniki kontroli powinny prowadzić do działań korygujących, których wykonanie podlega ponownej ocenie.
Przeglądy zarządzania muszą przekładać się na udokumentowane decyzje kierownictwa dotyczące ryzyk, zasobów i priorytetów. SZBI powinien również uwzględniać procedury raportowania do właściwych organów zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Jak połączyć wymagania KSC z ISO 27001?
SZBI przygotowany na potrzeby KSC można oprzeć na wymaganiach ISO/IEC 27001:2022. Oba podejścia obejmują zarządzanie ryzykiem, dobór zabezpieczeń, audyty wewnętrzne i przeglądy zarządzania.
Organizacja posiadająca SZBI zgodny z ISO 27001 może wykorzystać istniejące procesy, ale powinna zweryfikować je pod kątem dodatkowych obowiązków KSC.
Norma wymaga m.in. opracowania Deklaracji Stosowania (SoA), wskazującej niezbędne zabezpieczenia, uzasadnienie ich wyboru, stan wdrożenia i przyczyny wyłączeń z załącznika A. Certyfikacja wymaga dodatkowo pozytywnego przejścia audytu jednostki certyfikującej.
Certyfikat ISO 27001 nie potwierdza automatycznie zgodności z KSC. Dlatego projektowanie SZBI od początku pod oba zestawy wymagań pozwala ograniczyć późniejsze zmiany w procesach i dokumentacji.
Jak sprawdzić gotowość SZBI do wymagań KSC?
Ocenę gotowości SZBI najlepiej rozpocząć od analizy luk (Gap Analysis), porównującej istniejące procesy, zabezpieczenia i dowody audytowe z wymaganiami KSC.
Wynikiem powinna być lista braków i niezgodności, uporządkowana według ryzyka, priorytetów i odpowiedzialności. Taka analiza pozwala odróżnić brakujące dokumenty od problemów wymagających zmian technicznych lub organizacyjnych.

Autor
Bartosz Pyrczak
Head of Growth
Head of Growth w Tenesys. Łączy ludzi, buduje relacje i dba o to, żeby firma rosła we właściwym kierunku. Przekonany, że w sprzedaży IT wygrywa ten, kto słucha lepiej niż mówi. Prywatnie podróżnik i rowerzysta.
Przeczytaj też:
Jak przygotować firmę do KSC do 3 kwietnia 2027 roku?
3 kwietnia 2027 roku nie jest terminem na rozpoczęcie prac nad KSC. Do tego czasu organizacje objęte okresem dostosowawczym powinny mieć wdrożone wymagane obowiązki i rozpocząć korzystanie z Systemu S46. Dla zarządu, CISO, IT i compliance oznacza to jedno: przepisy trzeba przełożyć na konkretny plan działania. Najpierw ustalić zakres projektu i sprawdzić stan obecny, potem…KSC 2026–2028 – kogo dotyczy ustawa, co trzeba wdrożyć i do kiedy?
Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która wdraża dyrektywę NIS2, obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Dla wielu firm i instytucji oznacza nowe obowiązki związane z cyberbezpieczeństwem, zgłaszaniem incydentów, audytami i odpowiedzialnością kierownictwa. Zanim organizacja zacznie planować wdrożenie KSC, powinna ustalić dwie rzeczy: czy podlega ustawie i jaki ma status. Od tego zależą zakres obowiązków,…Wpis do Wykazu KSC do 3 października 2026 roku. Kogo dotyczy i jak się przygotować?
Jeżeli organizacja spełnia kryteria podmiotu kluczowego lub ważnego na gruncie ustawy o KSC, to po jej stronie leży obowiązek ustalenia tego statusu i dokonania wpisu do Wykazu KSC. Dla podmiotów, które spełniały ustawowe przesłanki w dniu wejścia w życie nowych przepisów, termin na złożenie wniosku upływa 3 października 2026 r. Ta data nie jest jednak…





